Euro Info Centre: Prasa

Zakładanie firmy w Państwach Członkowskich UE - SZWECJA

Szwecja jako jeden z trzech dotychczasowych krajów Unii Europejskiej całkowicie otworzyła swój rynek pracy dla obywateli nowych krajów członkowskich. Rynek szwedzki stwarza ogromne szanse zwłaszcza dla polskich firm świadczących usługi budowlane. Należy jednak pamiętać, że prawo socjalne i związki zawodowe odgrywają tutaj wyjątkowo ważną rolę. Szwecja jest blisko 9 - milionowym rynkiem zamożnych i wymagających konsumentów, dlatego też polskie towary mają tu szansę na sukces, jeśli odznaczają się doskonałą jakością i są atrakcyjnie opakowane.

Osoby, które mają zamiar pozostać w Szwecji dłużej niż 3 miesiące powinny niezwłocznie skontaktować się z miejscowym oddziałem urzędu imigracyjnego (Migrationsverket) w celu uzyskania odpowiedniej kategorii prawa pobytu. Za wydanie zgody nie są pobierane żadne opłaty.

W Szwecji obowiązuje swoboda prowadzenia działalności gospodarczej, jednak jej podjęcie jest możliwe po spełnieniu następujących warunków:

• przedsiębiorca nie może być dłużnikiem, w stosunku do którego nie uchylono upadłości,
• przedsiębiorca nie może być karany,
• przedsiębiorca musi być pełnoletni,
• przedsiębiorca musi posiadać pełną zdolność do czynności prawnych.

Polacy mogą w Szwecji otwierać firmę na identycznych zasadach jak obywatele tego kraju. Dodatkowo procedura założenia własnej firmy jest stosunkowo prosta. Po dokonaniu legalizacji pobytu należy zdeponować na rachunku bankowym kapitał założycielski. Następnie należy sporządzić akt założycielski spółki (stifelseurkund). Forma notarialna aktu wymagana jest jedynie przy rejestracji spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, jednak zalecana jest również przy zawiązywaniu pozostałych spółek. W ciągu 6 miesięcy od podpisania aktu założycielskiego oraz sporządzenia protokołu założycielskiego udziałowców należy zarejestrować spółkę w rejestrze handlowym (Handelsregistret) prowadzonym przez szwedzki Urząd Patentów i Rejestracji (PRV). Aby dokonać rejestracji spółki, należy złożyć w PRV komplet dokumentów obejmujących m.in.:

• formularz rejestracyjny,
• akt założycielski oraz statut spółki,
• zaświadczenie bankowe o zdeponowaniu kapitału założycielskiego.

Opłaty rejestracyjne wynoszą w zależności od formy prawnej od 800 do 1700 SEK. Rejestracja spółki trwa od 3 do 6 tygodni, jednak istnieje możliwość zakupu już zarejestrowanej firmy w ciągu jednego dnia. Potwierdzeniem rejestracji jest nadanie numeru ewidencyjnego firmy (organisationsnummer). Przedsiębiorca zobowiązany jest również dokonać zgłoszenia w urzędzie skarbowym (Skatteverket) w celu rejestracji na potrzeby podatku dochodowego, podatku VAT oraz systemu ubezpieczeń społecznych. Zalecane jest również zapisanie się do jednej ze szwedzkich izb przemysłowo - handlowych (Kommerskollegium).

Działalność gospodarcza w Szwecji może być prowadzona w jednej z następujących form organizacyjno - prawnych:

• jednoosobowa działalność gospodarcza,
• spółka cywilna,
• spółka handlowa,
• spółka komandytowa,
• spółka z ograniczona odpowiedzialnością,
• oddział.

Istnieją jeszcze dwie inne formy, tj. stowarzyszenia gospodarcze oraz fundacje, które jednak są rzadko wykorzystywane na potrzeby biznesu.

Indywidualni przedsiębiorcy są traktowani tak jak inne przedsiębiorstwa, jednak nie posiadają osobowości prawnej. Firma jest prowadzona i reprezentowana przez jedna osobę i posługuje się numerem ewidencyjnym właściciela (personnummer). Za zobowiązania spółki właściciel odpowiada całym swoim majątkiem. Przychody firmy opodatkowane są podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Firmę reprezentuje na zewnątrz właściciel lub wyznaczony notarialnie sygnatariusz. Jednoosobową działalność gospodarczą można zarejestrować w rejestrze handlowym - tylko niektóre rodzaje działalności ustawowo podlegają rejestracji.

Najpopularniejszą formą prowadzenia działalności gospodarczej w Szwecji jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (aktiebolag), głównie ze względu na ograniczoną odpowiedzialność wspólników. Ustawodawstwo szwedzki przewiduje dwa rodzaje takich spółek, mianowicie spółkę prywatną (privat aktiebolag), która jest odpowiednikiem polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, oraz spółkę publiczną (publik aktiebolag), odpowiadającą polskiej spółce akcyjnej. W Szwecji funkcjonuje ok. 220.000 spółek z o.o., z czego zaledwie 500 to spółki publiczne. Jedynie spółka publiczna ma prawo do emisji akcji lub innych papierów wartościowych z przeznaczeniem do obrotu na giełdzie papierów wartościowych. Może być zawiązana przez co najmniej 1 założyciela - osobę fizyczną lub prawną. Minimalny kapitał założycielski spółki prywatnej wynosi 100.000 SEK, a spółki publicznej - 500.000 SEK. Istnieje możliwość wniesienia aportu rzeczowego. Minimalny kapitał założycielski musi być w całości wniesiony jeszcze przed rejestracją spółki. Statutowymi organami spółki z o.o. są walne zgromadzenie udziałowców (akcjonariuszy) oraz zarząd spółki. Zarząd spółki publicznej musi liczyć co najmniej 3 członków, a spółki prywatnej 1 - 2 członków. W spółce prywatnej pracownicy muszą mieć swoją reprezentację w zarządzie. Księgowość spółki podlega audytowi, a roczny bilans musi być przekazany do rejestru (PRV).

Przedsiębiorstwo zagraniczne może działać na rynku szwedzkim poprzez uruchomienie oddziału (filial). Wymaga on rejestracji w rejestrze handlowym. Firma zagraniczna na terytorium Szwecji może posiadać tylko jeden oddział. Musi on mieć swoją własną administrację oraz powołanego do reprezentowania go dyrektora.

Przedsiębiorcy mogą indywidualnie wybrać jeden z czterech okresów podatkowych (1 stycznia - 31 grudnia; 1 maja - 30 kwietnia; 1 lipca - 30 czerwca; 1 września - 31 sierpnia). Dokumentację finansowo - podatkową należy przechowywać przez okres co najmniej 10 lat. Każdy zarejestrowany podatnik będący osobą fizyczna otrzymuje na początku kwietnia z urzędu podatkowego komplet dokumentów obejmujący: deklarację podatkową, specyfikację, wstępne wyliczenie podatku oraz przekazy do ewentualnego uregulowania niedopłaty podatku. Jeśli deklaracja nie wymaga wprowadzenia zmian, przedsiębiorca potwierdza jedynie telefonicznie jej zgodność. W razie konieczności wniesienia zmian należy odesłać deklarację drogą pocztową lub elektroniczną najpóźniej do 2 maja. Stawka podatku dochodowego od osób fizycznych wynosi 20%, jednakże podatnicy płacą także podatek regionalny, który może wynosić od 27 do 34% dochodów brutto. Średnia stawka całkowitego podatku dochodowego wynosi zatem ok. 50%. Dochód powyżej 447.200 SEK opodatkowany jest stawką 57% (25% podatek krajowy + 32% podatek regionalny). Stawka podatku dochodowego od osób prawnych wynosi 28%. Osoby prawne nie płaca podatku regionalnego, dlatego z podatkowego punktu widzenia najkorzystniejszą formą prawną jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Podatek od dywidend wynosi 30%. Podstawowa stawka podatku VAT wynosi 25% i jest najwyższa w krajach UE (tyle samo wynosi w Danii i na Węgrzech). Oprócz tego występują dwie stawki zredukowane - 12 - procentowa nakładana na produkty żywnościowe i usługi hotelowe oraz 6 - procentowa nakładana na usługi transportowe i gazety. Podatek akcyzowy nakładany jest na wyroby alkoholowe, wyroby tytoniowe, paliwa, nawozy sztuczne, energię elektryczną, loterie i gry hazardowe oraz działalność reklamową. Podatek od sprzedaży nieruchomości w Szwecji wynosi dla osób fizycznych 0,5%, a dla osób prawnych 3% jej wartości. Wielkość podatku od nieruchomości zależy od jej rodzaju i lokalizacji i waha się od 0,5 do 1%. Pracodawca zobowiązany jest do uiszczania składek na ubezpieczenia socjalne w wysokości 33% wynagrodzenia brutto pracownika, z czego 24% przeznaczone jest na ubezpieczenia społeczne (emerytalno - rentowe). Minimalne wynagrodzenia są ustalane w sektorowych układach zbiorowych. Dla przykładu, średnia płaca informatyka wynosi w przeliczeniu 12.000 PLN, a dyrektora 33.400 PLN. Średnie koszty roboczogodziny są najwyższe w Europie - średnia stawka to 28 EUR. Ceny wynajmu lokali biurowych zależą od lokalizacji i standardu i wynoszą w Sztokholmie od 2.200 do 5.000 SEK za 1 m?. Na prowincji lub przedmieściach ceny są dużo niższe - nawet ok. 750 SEK.

Opracował:
Michał Sonnak
Euro Info Centre PL 414
przy Toruńskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A.

Źródło:
Wydział Ekonomiczno - Handlowy Ambasady RP w Sztokholmie, www.polcommerce.com
K. Wach, "Jak założyć firmę w Unii Europejskiej", Kraków 2004