Euro Info Centre: Prasa

Zakładanie firmy w Państwach Członkowskich UE - SŁOWACJA

Słowacja przyciąga inwestorów zagranicznych dobrymi warunkami inwestycyjnymi, niskimi podatkami i swobodą obrotu nieruchomościami. Koszty pracy na Słowacji należą do najniższych w Unii Europejskiej, a siła robocza jest wysoko wykwalifikowana. Często inwestorzy, mając do wyboru zaangażowanie swojego kapitału w Polsce lub na Słowacji, wybierają właśnie Słowację. W ostatnich latach gospodarka słowacka dynamicznie się rozwija. Według danych Eurostatu wartość PKB Słowacji w przeliczeniu na jednego mieszkańca stanowi około 47% średniej krajów UE (przed Polską, Estonią, Litwą i Łotwą).

Działalność gospodarcza na Słowacji regulowana jest przede wszystkim czterema podstawowymi aktami prawnymi:

• kodeksem handlowym z 1991 r. (Obchodný zákonník),
• kodeksem spółek handlowych z 2003 r. (Zákon o obchodnom registri),
• ustawą o działalności gospodarczej z 1991 r. (Živnostenský zákon),
• ustawą o rejestrze handlowym z 2004 r.

Zgodnie ze słowacką ustawą o działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagraniczni korzystają ze swobody uruchamiania działalności gospodarczej i mogą uruchomić firmę na terytorium Słowacji na tych samych zasadach jak obywatele tego kraju. Od potencjalnych przedsiębiorców wymaga się:

• pełnoletności,
• pełnoletności,
• niekaralności za czyny umyślne.

Podobnie jak w Polsce w niektórych przypadkach dodatkowo wymaga się odpowiednich kwalifikacji lub doświadczenia zawodowego. Niektóre ściśle określone w ustawie rodzaje działalności gospodarczej wymagają również uzyskania odpowiednich pozwoleń lub koncesji.

Rejestracja samodzielnej działalności gospodarczej na własny rachunek jest prosta i podobna do procedury polskiej. Lokalne urzędy ds. działalności gospodarczej (Živnostensky úrad) prowadzą ewidencję przedsiębiorców, podobnie jak polskie urzędy gminy. Wypełnienie i złożenie odpowiedniego wniosku, a następnie wydanie pozwolenia o wpisie do ewidencji (živnostenský list) jest warunkiem uruchomienia działalności gospodaczej osoby fizycznej. W przypadku działalności reglamentowanej należy rownież wypełnić wniosek o wydanie odpowiedniego zezwolenia lub koncesji.

Osoby prawne podlegają dodatkowo rejestracji w słowackim rejestrze handlowym, który jest prowadzony we właściwym sądzie okreowym (Okresný súd). Do wniosku należy dołączyć:

• umowę spółki lub akt założycielski oddziału,
• pisemne oświadczenie administratora wkładu o dokonanej wpłacie na poczet kapitału zakładowego,
• orzeczenie rzeczoznawcy, że wartość wkładu niepieniężnego odpowiada wartości wymaganego wkładu pieniężnego,
• zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej lub koncesję wydaną przez urząd ds. działalności gospodarczej,
• wypis z rejestru karalności dla osób upoważnionych do czynności prawnych w imieniu przedsiębiorstwa,
• pisemne oświadczenie założyciela, że nie jest jedynym wspólnikiem w więcej niż dwóch spółkach z o.o., jeżeli założycielem spółki jest jedna osoba fizyczna,
• jeżeli spółkę zakłada jedna spółka z o.o., pisemne oświadczenie założyciela, że nie jest jednoosobową spółką z o.o.,
• inne dokumenty potwierdzające dane wpisywane do rejestru handlowego.

Zgodnie z prawem słowackim wydanie potwierdzenia o wpisie można odebrać z sądu w siódmym dniu roboczym, licząc od następnego dnia po złożeniu wniosku o wpis. W tym czasie pracownicy sądu dokonują weryfikacji danych zawartych w formularzu oraz załączonych dokumentach. Opłaty rejestracyjne wynoszą w zależności od formy prawnej od 5 000 do 20 000 SKK (osoby fizyczne płacą 000 SKK, ich oddziały 1 000 SKK, spółki akcyjne 20 000 SKK, inne osoby prawne 10 000 SKK, oddziały osób prawnych 5 000 SKK). Numer statystyczny IČO, odpowiednik polskiego REGON, osobom prawnym przydziela sąd rejestrowy w momencie wpisu, a osobom fizycznym - urząd, który wydaje potwierdzenie dokonania wpisu do ewidencji przedsiębiorców.

Przedsiębiorca zobowiązany jest również do zgłoszenia działalności gospodarczej we właściwym urzędzie podatkowym (Daňowý úrad) na potrzeby podatku dochodowego oraz podatku VAT ( w języku słowackim DPH) oraz w słowackim zakładzie ubezpieczeń społecznych na potrzeby systemu ubezpieczeń społecznych (Socialná a zdravotná poistovňa).

Przedsiębiorca planujący otwarcie firmy na Słowacji może wybrać jedną z form przewidzianych w słowackim kodeksie handlowym:

• spółka akcyjna (akciová společnost', k.s.),
• spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (spoločnost' s ručením obmedzeným, s.r.o.),
• spółka komandytowa (komanditná spoločnost', k.s.),
• spółka jawna (verejná obchodná spoločnost', v.o.s.),
• oddział firmy (organizačná zložka podniku zahraničnej osoby).

Ponadto prawo słowackie przewiduje występowanie innych, dość rzadko w praktyce spotykanych form, takich jak: spółdzielnia (družstvo), spółka cicha (Zmluva o tichom spoločenstve) i stowarzyszenie (zmluva o združení). Bardzo popularną formą wśród drobnych przedsiebiorców jest samodzielna działalność gospodarcza na własny rachunek (živnost'). Najpopularniejszą wśród inwestorów zagranicznych formą organizacyjno-prawną jest spółka z o.o. oraz oddział.

Pewną barierą dla wszystkich firm rozpoczynających działalność gospodarczą na Słowacji jest warunek posiadania nieruchomości lub jej wynajmu z przeznaczeniem na siedzibę firmy. Wiąże się to oczywiście z kosztami, jednak rynek słowacki jest atrakcyjny, a koszty wynajmu są relatywnie niskie w porównaniu z innymi krajami UE.

Rok podatkowy na Słowacji jest tożsamy z rokiem kalendarzowym. Zeznania podatkowe należy złożyć we właściwym urzędzie podatkowym najpóźniej do 31 marca następnego roku. System podatkowy po reformie z 1 stycznia 2004 r. jest bardzo prosty i przejrzysty. Na Słowacji obowiązuje liniowa stawka podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 19%. Ogromną zaletą jest nieopodatkowanie dywidend, wprowadzone również od 1 stycznia 2004 r. Natomiast zyski z kapitału są opodatkowane stawką 19%. Stawka słowackiego podatku od wartości dodanej DPH jest liniowa i wynosi 19%. Jeśli przedsiębiorca nie jest zarejestrowanym płatnikiem VAT, przysługuje mu prawo odliczenia 25% przychodów z tytułu poniesionych wydatków. Ponadto władze Słowacji przyciągają inwestorów zagranicznych licznymi ulgami i zwolnieniami podatkowymi przeznaczonymi dla nowych inwestycji.

Podatek akcyzowy obejmuje alkohol etylowy, piwo, wino, wyroby tytoniowe i tytoń oraz węglowodorowe paliwa i smary. Stawka podatku od sprzedaży (transferu) nieruchomości wynosi 3%, a podatek od nieruchomości od 0,25 do 0,75%, w zależności od rodzaju gruntu. Na Słowacji płaci się też podatek drogowy, a za korzystanie z autostrad pobierane są opłaty w formie sprzedaży winiet.

Łączne obciążenia na poczet systemu ubezpieczeń społecznych, jakie ponosi pracodawca, wynoszą 35,20% płacy brutto. Pracownik dodatkowo opłaca składkę w wysokości 13,40%. W wypadku samozatrudnionych stawka wynosi 49,15%. Minimalna ustawowa płaca w 2004 roku wynosiła 148,95 EUR. Tania i wykwalifikowana siła robocza jest niewątpliwie atutem tego kraju. Koszty pracy na Słowacji należą do najniższych w poszerzonej Unii Europejskiej.

Pani Elžbieta T. Dutková, właścicielka kancelarii prawniczej w Bratysławie, przestrzega przedsiębiorców przed lansowaniem towarów słabej jakości na rynku słowackim:

"Zwracam uwagę, że rynek słowacki jest wprawdzie mały, ale nie przyjmie towarów złej jakości. Dlatego polscy przedsiębiorcy planujący wejście na ten rynek powinni pomyśleć o towarach dobrej jakości, najlepiej takich, których na rynku słowackim jeszcze nie ma. Badanie rynku przed decyzją o założeniu działalności jest niewątpliwie pożądane."

Opracował:
Michał Sonnak
Euro Info Centre PL 414
przy Toruńskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A.

Źródło:
Wydział Ekonomiczno - Handlowy Ambasady RP w Bratysławie, www.weh.polamb.sk
K. Wach, "Jak założyć firmę w Unii Europejskiej", Kraków 2004