Euro Info Centre: Prasa

Zakładanie firmy w Państwach Członkowskich UE - FINLANDIA

Finlandia to kraj przyciągający zagranicznych inwestorów jednymi z najprostszych procedur uruchamiania własnej firmy, jak również przyjaznym otoczeniem biznesu. W ostatnich latach kraj ten jest liderem w zakresie twórczej konkurencji, głównie w dziedzinie zaawansowanych technologii. Finlandia jest jednak również najdroższym krajem Eurolandu, a zamożni konsumenci są bardzo wymagający.

Obywatele polscy w celu uzyskania zgody na pobyt czasowy powyżej 3 miesięcy muszą zarejestrować się w najbliższym komisariacie policji i wypełnić formularze umożliwiające podjęcie starań o zezwolenie na pobyt. Finlandia wprowadziła ograniczenia w dostępie do rynku pracy co najmniej na 2 lata (do 30 kwietnia 2006 r.). W tym okresie wymagane jest zezwolenie na podjęcie pracy, o które występuje przyszły pracodawca, oraz wiza z prawem do pracy. O pozwolenie można zacząć starać się jeszcze przed przyjazdem do Finlandii.

Zasadniczą część procesu uruchamiania firmy są tzw. czynności przygotowawcze obejmujące sporządzenie aktu założycielskiego i statutu spółki, subskrypcję jej udziałów lub akcji, zatwierdzenie aktów założycielskich i kierownictwa spółki na pierwszym walnym zebraniu udziałowców oraz zdeponowanie wymaganego kapitału założycielskiego na rachunku bankowym. W tej fazie dobrze jest oczywiście skorzystać z pomocy prawnika lub notariusza, który pomoże sporządzić odpowiednie dokumenty. Przed wyborem nazwy firmy należy sprawdzić, czy dana nazwa nie jest już używana przez inny podmiot oraz dokonać wstępnej rejestracji nazwy w fińskim Systemie Informacji Biznesowej (YTJ), który zawiera wszystkie niezbędne informacje zgłaszane zarówno do Urzędu Patentów i Rejestracji, jak i urzędów podatkowych.

Akt założycielski powinien zawierać m.in. dane osobowe założycieli spółki, propozycję statutu spółki, wartość nominalną pojedynczego udziału, termin subskrypcji i wykupu udziałów oraz szacowane koszty założenia spółki. Statut spółki winien zawierać takie informacje, jak nazwę i siedzibę spółki, wysokość kapitału założycielskiego (zakładowego), nominalną wartość 1 udziału lub akcji, liczbę członków zarządu oraz ich dane osobowe, liczbę audytorów.

W ciągu 6 miesięcy od dnia podpisania aktu założycielskiego należy dokonać rejestracji spółki w rejestrze handlowym (Kaupparekisteri) prowadzonym przez Narodowy Urząd Patentów i Rejestracji (Patentti- ja rekisterihallitus, PRH). Rejestracji dokonuje się poprzez złożenie wypełnionego formularza rejestracyjnego oraz kompletu dokumentów obejmujących akt założycielski, kopię statutu spółki, sprawozdanie z założycielskiego zebrania wspólników, sprawozdanie z wyboru prezesa zarządu, potwierdzenie zdeponowania kapitału założycielskiego, raport audytora dotyczący aportu rzeczowego, oświadczenie o założeniu spółki zgodnie z prawem spółek oraz uzyskane wcześniej pozwolenia lub koncesje, jeśli takowe mają zastosowanie. Rejestracji podlegają wszystkie spółki oraz ci indywidualni przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność gospodarczą wymagającą pozwolenia lub koncesji. Z chwilą wpisu do rejestru spółka nabiera osobowości prawnej. Każda firma otrzymuje numer ewidencyjny, którym zobowiązana jest się posługiwać w korespondencji handlowej.

Ostatnim etapem rejestracji jest dokonanie zgłoszenia w urzędzie podatkowym (Veroskatt) na potrzeby podatku dochodowego, podatku VAT oraz systemu ubezpieczeń społecznych.

W Finlandii działalność gospodarczą można prowadzić w jednej z następujących form organizacyjno - prawnych:

• jednoosobowa działalność gospodarcza (elinkeinonharjoittaja, TMI),
• spółka jawna (avoin yhtiö, AY),
• spółka komandytowa (kommandiittiyhtiö, KY),
• spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (osakeyhtiö, Oy),
• spółka akcyjna (julkinen osakeyhtiö, Oyj),
• oddział (sivuliike).

Oddział firmy zagranicznej jest o tyle korzystną formą prowadzenia działalności na rynku fińskim, że brak określonego prawem minimalnego kapitału zakładowego. Podlega on rejestracji w rejestrze handlowym i w urzędzie podatkowym. Przynajmniej jeden z przedstawicieli oddziału musi być rezydentem w Finlandii. Procedura uruchamiania przedstawicielstwa lub oddziału firmy trwa zazwyczaj minimum 3 tygodnie.

Podatek dochodowy od osób fizycznych ma charakter progresywny i jest uzależniony od wysokości dochodów. Obecnie stosuje się 5 stawek - od 11 do 34% (zob. tabela).

Podatnicy zobowiązani są również do uiszczania podatku komunalnego, który jest rodzajem podatku dochodowego od osób fizycznych na rzecz gminy. Stawka tego podatku jest ustalana przez poszczególne gminy i wynosi od 16 do 20%. Członków Fińskiego Kościoła Luterańskiego oraz Kościoła Ortodoksyjnego obowiązuje również podatek na Kościół w wysokości 1 - 2%. W Finlandii obowiązuje liniowa stawka podatku dochodowego od osób prawnych EVL (odpowiednik polskiego podatku CIT), która od 1 stycznia 2005 r. wynosi 26%. Podatkiem CIT są opodatkowane spółki kapitałowe i oddziały firm zagranicznych. W Finlandii płaci się również podatek od dochodów kapitałowych, który pobierany jest od dywidend, zysków z oszczędności oraz dochodów z wynajmu lokali. Podstawowa stawka podatku VAT wynosi 22%, poza tym stosowane są dwie stawki obniżone w wysokości 17 i 8%. Podatek 17 - procentowy jest nakładany m.in. na produkty żywnościowe i pasze dla zwierząt, zaś podatek 8 - procentowy na lekarstwa, książki, wyposażenie sportowe, usługi transportowe i usługi mieszkaniowe. Obowiązku odprowadzania podatku VAT zwolnieni są przedsiębiorcy, których roczne przychody nie przekraczają 85.000 EUR. Ustawodawstwo fińskie przewiduje również kilka zwolnień przedmiotowych (m.in. usługi medyczne i finansowe). Podatkiem akcyzowym objęte są m.in. paliwa, alkohol, energia elektryczna i napoje orzeźwiające. Pracodawca jest zobowiązany do odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne o łącznej wysokości 6,35%, które obejmują składkę na ubezpieczenia emerytalno - rentowe i fundusz pracy w wysokości 4,86% oraz składkę na ubezpieczenia zdrowotne w wysokości 1,5% wynagrodzenia brutto. Wynagrodzenia w Finlandii kształtowane są w sektorowych układach zbiorowych. Przykładowo, średnie miesięczne zarobki sprzedawcy wynoszą w przeliczeniu 7.250 PLN, menedżera 30.300 PLN. Średni koszt roboczogodziny w Finlandii wynosi 22,13 EUR, jednak średnia płaca robotnika przemysłowego (niewykwalifikowanego) jest niższa. Gdy firma zatrudnia co najmniej 30 osób, musi utworzyć komitet współpracy z pracownikami (Yhteistoimintalaki). Tygodniowy czas pracy wynosi 37,5 godziny, a zwyczajowe godziny pracy firm to 8.00 - 16.00.

Według Macieja Czerniakiewicza, I sekretarza Wydziału Ekonomiczno - Handlowego Ambasady RP w Helsinkach "Rząd fiński zachęca firmy zagraniczne do zakładania przedsiębiorstw i inwestowania na przykład w produkcję, turystykę i usługi poprzez różne formy wsparcia o charakterze podatkowym i regionalnym. Generalnie rynek fiński jest niezwykle przyjazny dla prowadzenia działalności gospodarczej, a Finlandia należy do światowych liderów, jeśli chodzi o brak korupcji i biurokracji. W Finlandii po 1 maja 2004 r. nie ma barier w prowadzeniu działalności gospodarczej dla obywateli polskich, jednak ważne jest miejsce zamieszkania, a nie obywatelstwo. Na przykład obywatel polski na stałe mieszkający poza Europejskim Obszarem Gospodarczym musi uzyskać zgodę Urzędu Patentów i Rejestracji. Przy zakładaniu przedstawicielstwa lub firmy zalecane jest skorzystanie z pomocy fińskiego prawnika znającego miejscowe przepisy i warunki, a niezbędne dokumenty muszą być przetłumaczone na język fiński lub szwedzki przez tłumacza przysięgłego."

Opracował:
Michał Sonnak
Euro Info Centre PL 414
przy Toruńskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A.

Źródło:
Wydział Ekonomiczno - Handlowy Ambasady RP w Helsinkach, www.embassyofpoland.fi/weh K. Wach, "Jak założyć firmę w Unii Europejskiej", Kraków 2004